Een kumiki is een Japanse techniek om houtverbindingen te maken.
Een kumiki is een Japanse techniek om houtverbindingen te maken zonder nagels, bouten of vijzen. Deze techniek gaat verder dan eenvoudige pen en gat-verbindingen en kan worden gebruikt in gebouwen en meubels, maar dus ook om 3D-puzzels te maken.
Deze techniek wordt gebruikt bij de bouw van typische Japanse gebouwen zoals tempels en zou al in de jaren 600 a 700 gekend zijn (bron Wikipedia kumiko woodworking). Er is vaak een kluwen van balken te zien onder de hoeken van het dak.
Kumiki puzzels zijn er reeds lang.
Het is moeilijk na te gaan hoe lang de Japanners deze puzzels al maken.
Een naam die vaak terugkomt is Tsunetaro Yamanaka die in 1897 een workshop/bedrijf had en van zijn meester Hikotaro Kondo had geleerd om kumiki in de basisvormen van een kubus, bol, en vat te maken. Hij wordt gezien als de eerste die met nieuwere vormen kwam zoals dieren en vervoersmiddelen, beide te zien op de foto's.
Kumiki puzzels hebben wel wat gemeenschappelijk met de geheime puzzel dozen die al beschreven werden in het Japanse tijdschrift 'Onsen Miage Hakone-sou' in de jaren 1830 en 1843.
Als ik zo kijk naar die Japanse bouwstijl, met sinds vele eeuwen die afgeronde daken in een punt omhoog in de hoeken, dan kan ik me wel voorstellen dat ze ook 1000 jaar geleden al kumiki puzzels maakten. Maar die kleine houten blokjes overleven natuurlijk zo lang niet.
Soms kwamen deze met een papieren handleiding.
Ergens in de jaren 1970 zag ik voor het eerst deze puzzels en vond die heel leuk. Ze kwamen met een handleiding om ze in elkaar te steken.
Die handleiding was vaak een zeer dun papiertje. De foto's tonen twee van deze papiertjes met daarop sumiere instructies om deze puzzels in elkaar te zetten.
Ik vind het spijtig dat de nummering of lettering van de stukjes niet consistent is.
Mijn eerste vier houten puzzels.
Dit is een foto van de eerste vier houten puzzels die ik als kind had gekregen. Ik vond het zeer boeiend om deze te maken. Ik verwisselde ook stukken tussen de verschillende kumiki, die pasten immers perfect.
De kubus, de bol en het vat waren de leukste. Die andere rare vorm stond altijd al losjes in elkaar.
uitbreiding van mijn verzameling
Ondertussen is mijn verzameling een beetje uitgebreid. Het is duidelijk dat sommige van deze kumiki geen 150 jaar oud zijn, het vliegtuig bijvoorbeeld.
De dieren en de vervoersmiddelen zijn telkens anders, alsook de kleinste kubusjes. Maar de tonnetjes (vaten), kubussen (afgerond of niet) en ballen hebben binnenin allemaal dezelfde structuur. Het zijn dus steeds dezelfde puzzelstukjes die enkel aan de buitenkant verschillen.
De originele houten kumiki kubus.
Deze kubus komt vaak voor. Hij meet ongeveer 4.5cm op 4.5cm, of dat is toch de vaakst voorkomende grootte. Drie van deze houten kubussen staan op de eerste foto.
Deze kubus bestaat uit twaalf houten puzzelstukken. Die zijn te zien op de tweede foto.
variaties in hout van de kubus
Hier zie je drie houten kumiki die sterk lijken op de standaard kumiki kubus. Ze zijn alledrie groter. De twee linkse zijn wiskundig gezien een afgeknotte kubus. De meest rechtse is een gewone kubus waar de scherpe randen afgeschuurd zijn.
Alle kumiki in deze foto zijn vanbinnen hetzelfde, bestaan uit dezelfde vorm van puzzelstukjes.
Video die toont hoe de kubus in elkaar te zetten.
In deze video kan je zien hoe de kubus in elkaar te zetten is. Deze houten kubus meer 4.5cm op 4.5cm op 4.5cm.
Alle kumiki die ik kende in de jaren 1970 hadden een grootte van 4.5cm.
Mini-kubusjes zijn anders.
Deze miniatuur houten kubusjes bestaan uit maar acht stukken en zijn makkelijker in elkaar te steken.
Op de eerste foto staan twee mini kubusjes vooraan, met daarachter driemaal de originele kumiki kubus. Op de tweede foto staan de onderdelen van zo een minu kubus. De video toont het maken van deze mini kubus.
Kumiki in de vorm van een bol
Voor zolang ik weet, bestaat de kumiki ook in de vorm van een bol. Deze bol heeft een doorsnede van 4.5cm en bestaat uit evenveel stukken als de kubus. Zie de tekening van de handleiding die in de 20ste eeuw bij de bol kwam.
Deze kumiki bol is als het ware geknipt, in 3D, uit de kubus. De binnenkant van alle stukken is hetzelfde als voor de kumiki kubus, enkel de buitenkant is 'afgerond'. De assemblage van de bol is dus identiek aan de assemblage van de kubus.
De kumiki bol maken.
Deze video toont het maken van de houten kumiki bol. De bol in de video heeft een doorsnede van 4.5cm.
De puzzelstukken zijn dezelfde als deze van de kubus, maar dan 'afgerond'. Het in elkaar steken van deze bol is dus hetzelfde als bij de originele kumiki kubus.
Er bestaat ook een grotere bol.
Op de foto staan drie standaard kumiki bollen met een diameter van 4.5cm. Daarachter staat een grotere bol. De puzzelstukken van de grotere bol zijn identiek.
De kleine kumiki bol.
De kleine kumiki bol bestaat uit acht stukjes in plaats van twaalf. Deze zijn zo goed als identiek aan de acht kleine stukjes van de mini-kubusjes, enkel afgerond.
Kumiki in de vorm van een vat/ton.
Dit vaatje of tonnetje is eveneens een kumiki puzzel 'gesneden' uit de standaard kubus. Het tonnetje is 4.5cm hoog en bestaat uit twaalf puzzelstukjes. De binnenkant van het tonnetje is dus identiek aan de binnenkant van de originele kumiki kubus.
Een groter kumiki vat
Op de foto staat een groter vat naast het gewone kumiki vaatje. Dit grote vat lijkt op het eerste zicht uit meer puzzelstukken te bestaan, maar dat is bedrog. Die stukken zijn gelijmd, bijgevolg heeft dit grote vat evenveel stukken als de andere standaard kumiki: twaalf.
Een nog groter kumiki vat
Op de eerste foto staat een nog groter vat dat verkocht wordt door 'professor puzzle'. Het is ook veel donkerder dan al mijn andere houten kumiki.
Op de tweede foto is het laatste puzzelstukje een beetje uit elk tonnetje geschoven, en dan blijkt dat het grootste vat aan de bovenkant open gaat ipv aan de zijkant zoals de andere tonnetjes. De kumiki binnenin is dus met een hoek van 90 graden gedraaid! Later meer hierover.
Het kumiki tonnetje maken.
Deze video toont het maken van een iets grotere ton, deze is identiek het maken van de 4.5cm ton.
Een achthoekig prisma als kumiki
Deze kumiki heeft de vorm van een wiskundig achthoekig prisma. Het is eveneens 4.5cm hoog en bestaat ook uit twaalf puzzelstukken.
Een verschil tussen prisma en ton.
In deze foto staat de houten prisma kumiki naast twee houten kumiki tonnetjes. Alle kumiki in de foto hebben hetzelfde puzzelstukje een beetje uitgeschoven, en dan valt op dat de prisma blijkbaar loodrecht staat t.o.v. de beide tonnetjes.
Later volgt meer informatie over het feit dat de puzzelstukjes binnenin ergens een hoek van 90 graden gemaakt hebben.
Veelvoorkomende kumiki bekijken?
De meeste kumiki komen in de vormen van een kubus, bol, ton of prisma, en soms ook als een afgeknotte kubus. Zie foto. (De dieren, vervoersmiddelen en andere variaties zijn binnenin een andere puzzel.) Wat zou de reden zijn hiervoor? Is het moeilijk om een kumiki te maken als piramide, als diamant, als dodecaëder of als ei? (Noot: Een kumiki als ei bestaat wel degelijk in hout, maar ik bezit er geen.)
Kumiki als regelmatige veelvlakken?
Plato in 400 BCE (voor Christus) en Euclides in 300 BCE wisten al dat er vijf regelmatige veelvlakken bestaan: de (wiskundige) piramide of tetraëder, de kubus, de octaëder (dit is twee vierkante piramides tegen elkaar), de dodecaëder (twaalf vijfhoeken) en de icosaëder (twintig driehoeken). Zie tweede afbeelding. Plato in 520BCE kende er drie van de vijf: de piramide, de kubus en de dodecaëder.
Kunnen we kumiki maken als regelmatige viervlak, achtvlak, twaalfvlak en twintigvlak?
Vijf kumiki in de vorm van platonische lichamen.
Hieronder een foto van vijf kumiki die de vorm hebben van de vijf platonische veelvlakken. Van links naar rechts is dat de tetraëder, de kubus, de octaëder, de dodecaëder en de icosaëder.
De volgende vijf hoofdstukken bespreken telkens 1 van deze veelvlakken.
Viervlak kumiki?
Deze kumiki in de vorm van een wiskundige piramide, ook gekend als tetraëder of als de regelmatige viervlak, is de moeilijkste van de vijf platonische veelvlakken om te ontwerpen. Vermoedelijk is dat omdat deze vorm het meest verschilt van de standaard kumiki kubus.
De tatraëder kumiki maken.
Deze kumiki maken is identiek aan de andere kumiki. De puzzelstukjes liggen nog voor de hand, maar de hoeken zijn wel scherp.
De video toont het maken van deze piramide kumiki.
De tetraëder kumiki 3D-printen.
Kumiki archimedische veelvlakken?
Er zijn dertien verschillende archimedische lichamen.
Kunnen we kumiki maken als regelmatige archimedische lichamen.
